Hacc Sonrası ne Yapmalı?..

Şeyh Salâh el-Budeyr                                                                      17.12.1422 hicri

Allah'a hamdolsun. Rahmeti her şeyi kuşatan ve nimetleri kulları üzerine yağan Allah'a hamdolsun. Nimetleri dolayısıyla O'na hamdederiz. Şehadet ederim ki Allah'dan başka ilah yoktur. O, tektir ve ortağı yoktur. Her emzikli kadının korkudan kucağındaki çocuğu düşüreceği Kıyamet günü söyleyeni kurtaran bir şahitlik ile buna şehadet ederim. Ve şehadet ederim ki nebimiz Muhammed O'nun kulu ve rasulüdür. Allah'ın dini O'nunla yükselmiştir. Allah O'na, ailesine ve ashabına hacca gelenler hacc ibadetinin yapıldığı mekanlarda ibadet ettikçe salât ve selam eylesin... 

Bundan sonra... Ey müslümanlar!.. Allah'dan hakkıyla korkun. Çünkü Allah'dan hakkıyla korkmak, en karlı vasıftır. O'na isyan etmekten sakının. Allah'ın emrinde ihmalkar davranan ve onu yerine getirmeyen bir kul hüsrana uğramıştır. (Ey iman edenler! Allah'dan korkun ve doğru söz söyleyin! (Böyle yaparsanız) Allah işlerinizi düzeltir ve günahlarınızı bağışlar. Kim Allah ve Rasulüne itaat ederse büyük bir kurtuluşa ermiş olur.) (33/el-Ahzab/70-71) 

Ey müslümanlar!.. Kulun Rabbine ibadeti, O'na boyun eğmesinin simgesidir. Samimiyetinin delili ve teslimiyetinin göstergesidir. Apaçık bir şeref ve övünülecek bir üstünlüktür. Kulluk, makamların en şereflisidir, gayelerin en yücesidir. Muhammed Mustafa sallallahu aleyhi ve sellem kendisi için diğer makamlar ve dereceler arasından kulluğu seçmiştir. Ebu Hureyre radıyallahu anh şöyle der: "Cebrail, Nebi sallallahu aleyhi ve sellem'in yanına gelerek oturdu ve semaya doğru baktı. Tam o sırada bir melek iniyordu. Melek inince şöyle dedi: "Ey Muhammed!.. Beni sana Rabbin gönderdi. Seni melek bir nebi mi yapsın, kul bir rasül mü?" Cebrail dedi ki: "Rabbin için alçak gönüllü ol ey Muhammed" Bunun üzerine Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Bilakis kul olan bir rasül (yapsın)." Bu hadisi, İmam Ahmed sahih bir senedle rivayet eder. 

Ey müslümanlar!.. Geçtiğimiz bir kaç gün içinde hacılar, en büyük ibadetlerden birini gerçekleştirdiler. Mikat mahallinde, dikişli elbiselerinden soyundular. Arafat bölgesinde günahlardan kusurlardan utanarak süzüldüler. Bütün sesler, her türlü dilde Allah'a ihtiyacını haykırdı. Gecelemek için ruhlar Müzdelife'ye yöneldi ve insanlar bundan sonra Cemre'leri taşlamaya, Kabe-i Müşerrefe'yi tavaf etmeye ve Safa ile Merve  arasında sa'y yapmaya akın etti. Bütün bunlar yolculukların en görkemlisinde ve seyahatların en güzelinde gerçekleşti. Ve hacılar bunun sonrasında Allah'ın ihsanından kendilerine verdiği ile sevinerek geri döndü. (De ki: Ancak Allah'ın lütfu ve rahmeti ile, yalnız bunlarla sevinsinler. Bu, onların topladıklarından daha hayırlıdır.) (10/Yunus/58) Dünyadan ve dünya nimetlerinden; sonunda yok olacak geçici bir hayalden ve musibete uğraması muhtemel az bir eğlenceden başka bir şey olmayan dünya çıkarlarından daha hayırlı... Hacılara, yaptıkları hac, ibadet edenlere ibadetleri ve gayretleri kutlu olsun. 

Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem'in Rabbi azze ve celle'den rivayet ederek söylediği şu sözü ile onlara müjdeler olsun: "Kulum bana bir karış yaklaşırsa ben ona bir arşın yaklaşırım. O bana bir arşın yaklaşırsa ben ona bir kulaç yaklaşırım. O bana yürüyerek gelirse ben ona koşarak gelirim." Bu hadisi Buhari rivayet eder. 

Ey Beytullah'ı haccetmeye gelen hacılar! Allah'ın sizlere nasip ettiğine şükredin. Sizlere bağışladığı nimetler için O'na hamdedin. O'nun ihsanı üzerinize yağmış ve hayrı kesintisiz olarak gelmiştir. İhsanı her şeyi kuşatmış, lütfu kemale ermiş ve bağışı tam olmuştur. (Nimet olarak size ulaşan ne varsa, Allah'dandır.) (16/en-Nahl/53) (Allah'ın nimetini saymaya kalksanız, onu sayamazsınız. Hakikaten Allah çok bağışlayan ve çok esirgeyendir.) (16/en-Nahl/18)

Ey Beytullah'ın hacıları!.. Rabbiniz hakkında en güzel şeyleri düşünün ve her hayrı O'ndan bekleyin. Haccınızın kabul edilmesi ve günahlarınızın silinmesi yönünde Allah'dan ümidinizi kuvvetli tutun. Kutsi hadiste şöyle buyurulur: "Allah Teâlâ buyurdu ki: "Ben kulumun hakkımdaki zannındayım." Bu hadisi Buhari ve Müslim rivayet eder. Cabir radıyallahu anh, Nebi sallallahu aleyhi ve sellem'in ölümünden üç gün önce şöyle buyurduğunu rivayet eder: "Sizden biriniz ancak Allah azze ve celle'den güzel şeyler umarak ölsün." Bu hadisi Müslim rivayet eder. Hakim'in rivayet edip sahih olduğunu belirttiği bir hadiste de Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurur: "Allah hakkında güzel zan beslemek ibadetin güzelliğindendir." 

Ey müslümanlar!.. Ey çağrıya uyarak dünyanın her yönünden Beytullah'ı haccetmeye gelenler!.. Haccın yapıldığı kutsal mekanlarda durduktan ve hac ibadetlerini eda ettikten sonra işte haccınız tamamlandı ve ülkelerinize dönme hazırlığı yapıyorsunuz. Haramlarla hayatınızı kirletmekten, utanç verici ve çirkin davranışlar yapmaktan sakının. (İpliğini sağlamca büktükten sonra, çözüp bozan kadın gibi olmayın.) (16/en-Nahl/92) Beceriksiz, ahmak ve zihni bulanık bir kadın... Yününü eğirmek için sabah-akşam çalışır. Sağlam ve düzgün bir ip elde ettikten sonra dönüverip büktüğü ipin tellerini açarak sağlamlığını bozar. Yaptığı işten, yük ve zorluktan başka bir şey elde etmez. İşte siz de bu kadın gibi olmaktan; yaptığınızı yıkmaktan, topladığınızı dağıtmaktan ve sağlamlaştırdığınızı bozmaktan sakının. 

Ey Beytullah'ın hacıları!.. Hayatınızda beyaz ve tertemiz bir sayfa açtınız. Hac yaptıktan sonra tertemiz elbiseler giydiniz. Bundan sonra aşağılık davranışlara, adi işlere ve çirkin amellere dönmekten sakının. Arkasından iyilik gelen bir iyilik ne güzeldir! İyilikten sonra işlenen kötülük ise ne kadar çok çirkindir! 

Ey müslümanlar!.. Kabul edilmiş bir haccın bir takım alametleri, kabul edildiğinin bazı belirtileri vardır. Hasan el-Basri rahimehullah'a "Kabul edilmiş hac nedir?" diye sorulur. Şöyle der: "Dünyadan beklentini keser ve ahireti arzular bir halde dönersin." Haccınız; helak edici şeylerle aranızda engel olsun. Hayırlarınızın artmasına ve salih amel işlemenize vesile olsun. Bilin ki mü'min için ecelinin gelmesinden başka salih amel işlemenin sonu yoktur. 

Ey müslümanlar!.. Hac yapan kişinin en güzel ahlakla, ağırbaşlılıkla, vakarla ve namusla, sevilen nitelikler ve değerli karakterlerle geri dönmesi ne güzel!.. Hac yapan kişinin arkadaşlarına güzel muamele ederek, çocukları ile iyi geçinir bir halde, kalbi temiz olarak; hak, adalet ve doğruluk yoluna koyulmuş ve içinde gizlediği, dışa vuran halinden daha hayırlı bir şekilde dönmesi ne güzel!.. Şüphesiz kim hacdan sonra bu güzel sıfatlarla ülkesine dönerse işte o, gerçekten hacdan; haccın sırlarından, derslerinden ve etkilerinden faydalanmıştır. 

Ey müslümanlar!.. Hac yapan kişinin telbiye getirerek hacca başlamasından haccını bitirinceye kadar yaptığı bütün ameller Allah'ı tanıması; O'nun haklarını ve ilahlığının özelliklerini, O'ndan başkasının ibadete layık olmadığını hatırlamasıdır. Nefislerin yalnızca Allah'a teslim edileceğini, yüzlerin O'na döndürüleceğini; bütün yaratıklarının ihtiyaçları gidermede, kötülüklerden korunmada, sıkıntı anında yardım istemede Allah'a muhtaç olduğunu hatırlar. 

Bundan sonra hac yapan kişi nasıl olur da dua, yardım isteme, kurban, adak ve (yalnız O'na mahsus olan) Allah'ın haklarından birini başkası için yapabilir?! Yaptığı hacdan sonra bu açık şirki ve çirkin ameli işleyen birinin haccından ne kalır?! 

Ey müslümanlar!.. Hac yaptıktan sonra sihirbazlara ve falcılara giden, burçlardan haber verdiğini öne sürenleri ve müneccimleri (yıldızlardan haber verenleri) doğrulayan, ağaçlardan bereket uman ve taşlara el süren; muska ve nazarlık takan kimsenin haccı nerede kalır?!  

Ey müslümanlar!.. Hac yaptıktan sonra namazları ihmal eden, zekatı vermeyen, faiz ve rüşvet yiyen, içki ve uyuşturucu kullanan, akrabalık bağlarını koparan ve günahlara dalan kimsede haccın etkisi nerede kalır?!

Ey Beytullah'ın hacıları! Ey Beytullah'ı haccederken ihramın haramlarından sakınanlar! Şüphesiz devamlı, ömür boyu haram olan bir takım şeyler de vardır. Onlara yaklaşmaktan ve onları işlemekten sakının. Allah azze ve celle şöyle buyurur: (İşte bunlar Allah'ın koyduğu sınırlardır. Sakın onları aşmayın. Kim Allah'ın sınırlarını aşarsa işte onlar zalimlerdir.) (2/el-Bakara/229)

Ey müslümanlar!. Çağrısına katılarak hacda Allah'ın emrini yerine getiren kişi, nasıl olur da ondan sonra kendisinden başka din kabul edilmeyen, Allah'ın Dini'ne ters düşen bir sese, bir mezhebe, bir ilkeye ya da çağrıya katılır?! 

Hacda Allah'ın çağrısına katılan nasıl olur da daha sonra Allah'ın şeriatı'ndan başkasına başvurur ya da hükmüne boyun eğer?! Hacda Allah'ın buyruğuna katılan her zaman ve her yerde nereye giderse gitsin ve nerede konaklarsa konaklasın emirlerini yerine getirerek buyruğuna katılmalıdır. Bunda zerre kadar tereddüt etmemeli ve düşünmelidir. 

Ey Allah'ın kulu! Ey bu günleri günah ve isyan içinde geçiren! Ey hayır ve rahmet mevsimlerini eğlence ve kötü davranışlarla geçiren! Hacıların, umre yapanların ve ibadet edenlerin açılan ellerini ve arınmasını, dua edenlerin açılan ellerini ve tevbe edenlerin gözyaşlarını görmedin mi?! Telbiye getirenlerin, tekbir ve kelime-i tevhid getirenlerin seslerini duymadın mı? Sana ne oluyor ki, kesinlikle dünyadaki günlerin en hayırlıları gelip-geçerken sen heva ve hevese bağlanmış duruyorsun!.. 

Ey günahlar arasında gidip-gelen ve "Bugün ya da yarın tevbe edeceğim" diyen kişi! Ey kalbi hevalara saçılan, cahillikle taşlaşan ve şehvetlere bağlanan kişi!.. Kabirde yalnız başına yatacağın geceyi hatırla! Zaman varken tevbe etmekte acele et! Vakit geçirmeden kaçırdıklarını yakala! Günahları ve hataları terket! Bil ki Allah, geceleyin günah işleyenin tevbe etmesi için gündüz elini açar. Ve gündüz günah işleyenin tevbe etmesi için gece elini açar. 

Ey çeşitli ibadetler arasında dolaşan kimse! Doğru yolda sabit kal ve ibadete devam et!.. Sen ebedi kalacağın bir dünyada değilsin. Riyadan da sakın! Çünkü küçük bir ameli niyet yüceltebilir ve büyük bir ameli niyet küçültebilir. Selef alimlerinden biri şöyle der: "Amelinin mükemmel olması kimi sevindirirse niyetini güzel yapsın." İbadetinin kabul edilmemesinden kork ve endişe duy! Nebi sallallahu aleyhi ve sellem'in eşi Aişe radıyallahu anha der ki: "Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem'e şu ayeti sordum:  (Ve Rablerine dönecekleri için yapmakta oldukları işleri kalpleri çarparak yapanlar,) (23/el-Mü'minun/60) Dedim ki: "Onlar, içki içenler ve hırsızlık yapanlar mı?" Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Ey Sıddîk'ın kızı! Bilakis onlar; oruç tutan, namaz kılan ve sadaka verenlerdir. Onlar (bu amellerin) kendilerinden kabul edilmemesinden korkanlardır. (İşte onlar, iyiliklere koşuşurlar ve iyilik için yarışırlar.)" (23/el-Mü'minûn/61) Bu hadisi; Tirmizi rivayet eder. Her halükarda Allah'dan korkun ey Allah'ın kulları! Hakk Teâlâ'nın Kitab-ı Mübin'deki şu ayetini hatırlayın: (Allah, ancak muttakilerden (kendisinden korkup çekinenlerden) kabul eder. (5/el-Maide/27) 

Allah beni ve sizleri Kur'an ve sünnet ile mübarek kılsın. Beni ve sizleri, onlardaki ayetler ve hikmet ile faydalandırsın. İşittiğiniz bu sözleri söyler; Allah'dan kendim için, sizler için ve tüm müslümanlar için her türlü günah ve hatadan bağışlanma dilerim. Siz de ondan bağışlanma dileyin. Şüphesiz O çokça bağışlayan ve merhamet edendir. 

Lütfuna sığınanı barındıran Allah'a hamdolsun. Şehadet ederim ki Allah'dan başka ilah yoktur. O, tektir ve ortağı yoktur. O, hastalığı nedeniyle ümidini kesenlere ihsanı ile şifa verendir. Ve şehadet ederim ki nebimiz Muhammed, O'nun kulu ve rasulüdür. Kim O'na tabi olursa hayır ve hidayet üzere olur. Kim de O'na isyan ederse sapıklık ve aşağılık içinde olur. Allah O'na, ailesine ve sahabilerine çokça salât ve selam eylesin. 

Bundan sonra... Ey müslümanlar!.. Allah'dan hakkıyla korkun! Çünkü Allah'dan hakkıyla korkmak en iyi azıktır ve ahirette en iyi sondur. Bilin ki dünya, bir yarış alanıdır. Bir grup insan yarışta öne geçerek kazanır. Diğerleri geride kalıp kaybeder. Allah; bakıp düşünen, düşünüp ibret alan, görüp sabreden kula rahmet etsin. Ancak, üstünlüğünü bilen ve sonunu bekleyen hak üzere sabreder: (Akibet hiç şüphesiz takva sahiplerinindir.) (11/Hud/49) 

Allah'ın kulları! Sizler dünyada ölümler ve belalarla karşı karşıyasınız. Siz, sizden öncekilerin halefleri ve sizden sonra geleceklerin seleflerisiniz. Zamanınızın kıymetini bilerek onu değerlendirin. Nefislerinizle mücadele edin. Çünkü nefisle mücadele ibadet ehlinin niteliğidir. Zühd ehlinin sermayesidir. Nefislerin düzelmesinin eksenidir. Orta yolu tutun ve doğruya yakın olanı arayın. Sabah vaktinden, akşam vaktinden ve bir miktar da gecenin son kısmından yararlanın. 

Ey müslümanlar!.. Ey haccını eda edenler!.. Allah size Medine'ye gelmeyi nasip etti. Bu mübarek topraklara ayak basarken en değerli iki ayağın bastığı toprak olduğunu, insanların ve cinlerin efendisi Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem'in üzerinde yaşadığı belde olduğunu hatırlayın. Mutlaka O'nun sünnetini öğrenin. Hayatını okuyun. O'nun yolundan yürüyün ve hidayetine tabi olun. O'nun metodu ile yetinin. Sizin için arzu edilen bu hedef ancak Allah'ın yardımı ile gerçekleşir. (Kim Allah'a sımsıkı tutunursa, şüphesiz o kimse doğru yola iletilmiş olur.) (3/Âl-i Imran/101)

Ey Beytullah'ın hacıları!.. Haccınız ilk fethiniz ve uyanışınızın müjdesi olsun. Yeniden doğumunuz ve samimi iradenizin adresi olsun. Allah haccınızı ve sa'yınızı kabul etsin. Allah bu mübarek günleri daha nice yıllar İslam Ümmeti izzetli ve şerefli, muzaffer ve kuvvetli olarak bizlere nasip etsin. 

Allah'ım! Hacılardan, haclarını kabul eyle! Allah'ım! Hacılardan, haclarını ve sa'ylarını kabul eyle! Allah'ım! Haclarını kabul edilmiş, sa'ylarını övülmüş ve günahlarını bağışlanmış kıl! Allah'ım! Hacıların çabalarını kabul eyle ve arındır. Derecelerini yükselt. Onları beklentilerine ve hayırlarına ulaştır. Allah'ım! Yolculuklarını mutlu ve ülkesine dönüşünü övülmüş kıl! Allah'ım! Hacıların yolculuğunu kolaylaştır ve onları tüm tehlikelerden koru! Allah'ım! Onları kendilerine eziyet veren şeylerden de koru! Onlara zarar veren şeyleri onlardan uzaklaştır. Allah'ım! Onları güvenlik, rahat ve huzur içinde kıl! Allah'ım! Onları ailelerine, vatanlarına ve sevdiklerine sağ-salim kavuştur.